Doğanın sunduğu bitkiler ve doğal kaynaklar, yüzyıllardır insanların yaşamında önemli bir yere sahip olmuştur. “Prof. Razi Safarov ile Doğadan Gelen Şifa” başlıklı bu özel yayında, doğal ürünler ve doğadan gelen şifa anlayışı üzerine keyifli ve bilgilendirici bir sohbet sizleri bekliyor.

Kıymetli okuyucularım, Bazı kokular vardır, insanın aklını değil nefesini açar. Akgünlük sakızı da böyledir. Yandığında duman çıkar ama asıl etkisi sessizdir; bedende ve zihinde iz bırakır. Akgünlük, sert topraklarda yetişen bir ağacın gövdesinden sızar. Ağaç kesilmez, yaralanır; onarırken bize şifa bırakır. Kuruyan bu reçineye akgünlük sakızı deriz. Doğunun bilgeliğinde yeri büyüktür ama asıl marifeti gösterişte değil dengededir.

Kıymetli okuyucularım, bugün sizlere Anadolu'nun güneşli yamaçlarından sofralarımıza uzanan bir şifa yolculuğundan bahsetmek istiyorum. Zahter, sadece bir bitki değil, bin yıllık bir şifa geleneğinin ta kendisidir.

Kıymetli okuyucularım, Deniz kadayifi, denizin içinde sessizce büyüyen ama taşıdığı içerikle birçok bitkiden daha derin bir anlam barındıran özel bir deniz canlısıdır. İnce ipliksi yapısı nedeniyle bu isimle anılır; fakat asıl değeri görüntüsünde değil, denizin ona emanet ettiği minerallerde ve vitaminlerde saklıdır. Deniz ne kadar zenginse, deniz kadayifi de o zenginliğin sade bir yansımasıdır.

Bugün size ormanın kenarında, dikenli yaprakları ve kırmızı meyveleriyle dikkat çeken bir bitkiden söz etmek istiyorum: tavşan memesi.

Değerli okuyucularım, Bugün size, bedende ve zihinde sessizce denge kuran, doğanın ince ayar ustasından söz etmek istiyorum: Hayıt tohumu.

Kıymetli okuyucularım, bugün size çocukluğumdan annemin özellikle kış aylarında çorbalarımızdan eksik etmediği, Nahçıvan’ımızda herhalde en çok kullanılan bitkilerinden biri olan evelik otunu yazmak istedim.

Kıymetli okuyucularım, Doğada bazı bitkiler vardır; ismi gibi çalışır. Altınbaşak otu da bunlardan biridir. Sarı başaklarıyla güneşi hatırlatır ama asıl mahareti görünmeyen yerde, böbreklerde ve idrar yollarında ortaya çıkar.

Kıymetli okuyucularım, Her bitkinin bir huyu vardır. Kimi gösterişi sever, kimi rüzgârı bekler, kimi de sessizce toprağın nabzını tutar. Diğnik otu işte o sessizlerden biridir. Dağların kıyı çerçevesinde boy verir; gövdesi ince, yaprağı yumuşak, kokusu hafif ama etkisi derindir. Ne pazarda bağırır ne aktarda öne çıkar; fakat bilen bilir ki bu ot, bedenin fazlasını alan büyük bir arındırıcıdır.

Değerli okuyucularım, Bugün size, narin görünüşünün ardında derin bir şifa barındıran bir bitkiden söz etmek istiyorum: Civanperçemi.

Kıymetli okuyucularım, Doğada bazı bitkiler vardır; gösterişsizdir ama işini bilir. Ölmez çiçeği de onlardan biridir. Adı “ölmez”dir çünkü kurur ama rengini kaybetmez; etkisi de öyledir, sessiz ama kalıcıdır. Ölmez çiçeği, özellikle karaciğer–safra hattında çalışan bir bitkidir. Bedenin iç trafiğinde safranın akışı yavaşladığında, tortu oluşur; halk arasında buna safra çamuru denir. Zamanla bu tortu sertleşir, safra taşı halini alır. İşte ölmez çiçeği, bu noktada devreye girer.

Kıymetli okuyucularım, Bazı bitkiler vardır; kapıdan içeri girdiğinde kendini hissettirir ama sesini yükseltmez. Limon otu tam da böyledir. Ne keskin bir iddiası vardır ne de aceleci bir etkisi… Fakat tanıyan bilir: Bu bitki, insanın iç gürültüsünü azaltır.

Kıymetli okuyucularım, Doğada bazı çiçekler vardır; bağırmaz, çağırmaz ama yanından geçenin ruhuna dokunur. Akzambağı da onlardandır. Beyaz rengiyle saflığı anlatır, kokusuyla derinliği, içindeki özüyle de kadim bir bilgiyi taşır. Çiçeğiyle başka, poleniyle başka, soğanıyla bambaşka bir hikâye anlatır.

Kıymetli okuyucularım, Bazı bitkiler vardır; adı sofrada geçer ama asıl marifeti bedende çalışır. Çemen otu da onlardan biridir. Kokusu keskindir, tadı baskındır; ama etkisi sessiz ve derindir. Doğru zamanda, doğru miktarda alındığında bedeni içten içe toparlayan bitkilerin başında gelir.

Kıymetli okuyucularım, Bedenin dili vardır; kimi zaman bir kokuya, kimi zaman bir renge yönelir. Böğürtlenin koyu rengi, aslında bitkinin bize sessizce söylediği bir şeydir: “Benim şifam derindir.”

Kıymetli okuyucularım, Doğada bazı bitkiler vardır, görünüşü mütevazıdır ama içindeki güç, nice ilacın önüne geçer. Çay ağacı da onlardan biridir. Adı “çay” diye geçer ama bildiğimiz içtiğimiz çayla uzaktan yakından ilgisi yoktur. Bu ağacın asıl mahareti yapraklarındadır; o yapraklardan çıkan bir damla yağ, bazen bir tenin kaderini değiştirir.

Akgünlük (Boswellia serrata),halk arasında pek bilinmeyen, ancak tıbbî özellikleri bakımından oldukça dikkat çekici bir bitkidir. Bu bitki, gövdesinden elde edilen reçinesiyle tanınır. Reçine kurudukça taşlaşır ve esas şifa bu taşlaşmış maddede gizlidir.

Kıymetli okuyucularım, Bazı bitkiler nazik davranmaz. Serttir, yakar, uyandırır. Hardal da böyledir. Bedene “uyan” diyen, tembelliği sevmez. Küçük tohumu vardır ama etkisi büyük ve hızlıdır. Doğru kullanıldığında şifa, ölçüsüz kullanıldığında yük olur.

Kıymetli okuyucularım, Bazı bitkiler vardır, adını duyan çoktur ama huyunu bilen azdır. Akasya gamı da onlardan biridir. Ne baharat gibi yakar ne ilaç gibi bastırır. O, bedeni kendi yoluna geri çağıran bir düzenleyicidir. Akasya ağacı yaralandığında gövdesinden yavaşça bir öz sızar. Bu öz donar, kurur ve gam olur. Ağacın kendini onarma biçimi, insana şifa olarak döner.

Kıymetli okuyucularım, Bazı bitkiler vardır; boyu kısadır ama etkisi derindir. Bodur otu da bunlardan biridir. Göze gelmez, iddiası yoktur, gösterişli çiçekler açmaz. Ama bedenle tanıştı mı işini bilir. Özellikle de karaciğerle…

Kıymetli okuyucularım, Bazı yağlar vardır, şişede duruşu sade ama etkisi yılların birikmiş yükünü bile hafifletir. İşte hint yağı tam da böyle bir yağdır. Yoğun kıvamı, koyu ağırlığı ve sabırlı etkisiyle bilinir. Acele sevmez; hızlı mucize vadetmez. Ama düzenli dokundu mu, bulunduğu yeri baştan aşağı toparlar.

Kıymetli okuyucularım, Bazı bitkiler görünüşüyle kendini belli eder; bazıları da elinize değdiğinde konuşur. Yapışkan andız otu, insanın eline yapışan o hafif reçinemsi dokusuyla kendini tanıtan bitkilerden biridir. Dağların güneş gören eteklerinde, taş aralarında, kireçli toprağın içinde kök salar. Gövdesi serttir ama yaprağı yumuşak, kokusu hafif buruk, etkisi ise beklenenden çok daha derindir.

Bugün size sofralarımızın mütevazı ama en güçlü üyelerinden biri olan yeşil mercimekten söz etmek istiyorum. Küçük taneleriyle sade görünür; ama içindeki besinler, vitaminler ve özel bileşiklerle aslında tam bir şifa kaynağıdır. Anadolu mutfağında çorbasıyla, yemeğiyle, salatasıyla kendine yer bulur; ama asıl değeri, bedenin en derin ihtiyaçlarına sessizce cevap vermesindedir.

Bugün sizlere mutfaklarda baharat olarak yer bulan ama aslında şifa yönüyle çok daha öne çıkan bir bitkiden söz etmek istiyorum: Kişniş (Coriandrum sativum).

Değerli okuyucularım, Bugün size ismini sık duymadığımız ama etkisini görenlerin hafızasından kolay kolay silmediği bir bitkiden söz etmek istiyorum: Tarhun (Artemisia dracunculus).